Przeszlosc w dyskursie publicznym

W dwu ostatnich dekadach problematyka pamieci spolecznej i roznorodnych form jej upamietniania stala sie jednym z najbardziej popularnych tematow dyskutowanych w publicystyce. Nie tylko zreszta w publicystyce, rowniez w nauce obserwujemy bardzo wyrazny wzrost zainteresowan ta problematyka. Do grona nielicznych socjologow, ktorzy od czasow Halbwachsa i Czarnowskiego zajmowali sie tymi zagadnieniami, dolaczyli historycy, antropologowie, kulturoznawcy wprowadzajac jednoczesnie nowe terminy na okreslenie przedmiotu swych badan. Tak wiec oprocz upowszechnionych przez Halbwachsa terminow "pamiec zbiorowa" i "pamiec spoleczna" na oznaczenie badan nad fenomenami funkcjonowania przeszlosci w terazniejszosci, pojawily sie nowe: "socjologia pamieci", "antropologia pamieci" "miejsca pamieci" "historia drugiego stopnia". Wszystko to mozna by traktowac jako symptomy rosnacego znaczenia problematyki przeszlosci w zyciu spolecznym i politycznym. Problem okazuje sie jednak bardziej skomplikowany, gdy przechodzimy do pytan bardziej szczegolowych, pytan o przyczyny takiego stanu rzeczy, gdy od ogolnych dywagacji na temat spoleczenstwa przechodzimy do analizy spolecznego zroznicowania owego zainteresowania przeszloscia. Okazuje sie wowczas, ze fenomen wspolczesnej fascynacji tym, co zdarzylo sie kiedys, jest czyms bardziej zlozonym, niz podobne fascynacje cwierc wieku temu. Jedna z przyczyn narastajacego roznicowania sie dyskursow przeszlosciowych sa zmiany sfery publicznej, w ktorej sa one prowadzone. Zasadnicza roznica miedzy sytuacja sprzed dwudziestu pieciu - trzydziestu lat a sytuacja obecna polega na zmianie zasadniczych elementow konstytuujacych sytuacje komunikacyjna, w jakiej prowadzone byly/sa dyskusje o przeszlosci, co w konsekwencji prowadzi tak do zmian mechanizmow rzadzacych przemianami samego dyskursu o przeszlosci, jak i spolecznych funkcji pamieci przeszlosci. W tomie znalazly sie bardzo wazne teksty odnoszace sie do pamieci zbiorowej spoleczenstwa polskiego i sposobow jej przejawiania sie w dyskursie publicznym. W tomie publikuja: Kamilla Biskupska, Karolina Ciechorska-Kulesza, Joanna Gubala, Kaja Kazmierska, Magdalena Lemanczyk, Mateusz Magierowski, Krzysztof Malicki, Jacek Nowak, Krystian Polomski, Krystyna Ewa Siellawa-Kolbowska, Andrzej Szpocinski, Ludmila Wladyniak, Monika Zychlinska. Seria wydawana wraz z Collegium Civitas oraz Instytutem Studiow Politycznych Polskiej Akademii Nauk.